Powerbank Alırken mAh ve Wh Kapasite Farklı Cihazlar İçin Kaç Şarj Yeter
Raflarda yan yana duran iki powerbank var: birinin üstünde 20.000 mAh, diğerinin üstünde 74 Wh yazıyor. Hangisi daha büyük? Cevap: ikisi de aynı olabilir. İşte kafa karışıklığı tam burada başlıyor.
Neden mAh tek başına yeterli bir bilgi değil?
mAh (miliamper-saat) bir yük birimidir, enerji birimi değildir. Ne kadar enerji taşıdığını anlamak için o yükün hangi gerilimde tutulduğunu da bilmek gerekir. Powerbanklerin içindeki lityum hücreler genelde 3,6–3,7 V nominal gerilimde çalışır, ama kutunun üstünde bu bilgi çoğu zaman küçük puntoyla geçer.
Formül basit:
Wh = (mAh × Volt) ÷ 1000
Yani 20.000 mAh'lik bir powerbank, 3,7 V hücre gerilimiyle yaklaşık 74 Wh enerji taşır. Aynı hesabı telefonunuz için de yaparsınız: 5.000 mAh ve 3,85 V bataryası olan bir telefon yaklaşık 19,3 Wh'dir. Karşılaştırma ancak iki tarafı da Wh'ye çevirdiğinizde anlam kazanır.
"20.000 mAh powerbank, 5.000 mAh telefonu 4 kez şarj eder" doğru mu?
Hayır. Bu kağıt üstündeki hesap ve pratikte hiç tutmaz. Arada üç ayrı kayıp var:
- Gerilim yükseltme kaybı: Powerbank içindeki 3,7 V'u USB çıkışı için 5 V, 9 V ya da 12 V'a yükseltir. Bu dönüşüm %85–90 verimle çalışır, kalan kısım ısıya dönüşür. Cihazların neden ısındığını merak ediyorsanız, sebeplerden biri tam olarak bu dönüşüm.
- Telefon tarafındaki kayıp: Gelen 5 V veya 9 V, tekrar batarya gerilimine indirilir. Burada da bir miktar enerji gider.
- Kablo ve bekleme kaybı: Uzun ya da ince kablolar, powerbankin şarj sırasında kendi devrelerini beslemesi ve kullanılmadığında yaşadığı kendi kendine boşalma.
Toplamda etiketteki kapasitenin %60–70'i cihazınızın bataryasına ulaşır. Bu yüzden gerçekçi hesap şöyle yapılır: nominal Wh × 0,65 ÷ cihazınızın Wh'si.
Sık kullanılan kapasiteler ne kadar şarj veriyor?
Aşağıdaki tablo, %65 gerçek verim varsayımıyla hesaplandı. Telefon 19 Wh (5.000 mAh), tablet 32 Wh, ince laptop 50 Wh kabul edildi.
| Etiket kapasitesi | Nominal Wh | Kullanılabilir Wh | Telefon | Tablet | Laptop |
|---|---|---|---|---|---|
| 5.000 mAh | ~18,5 Wh | ~12 Wh | 0,6 şarj | — | — |
| 10.000 mAh | ~37 Wh | ~24 Wh | 1,3 şarj | 0,7 şarj | — |
| 20.000 mAh | ~74 Wh | ~48 Wh | 2,5 şarj | 1,5 şarj | ~1 şarj |
| 26.800 mAh | ~99 Wh | ~64 Wh | 3,4 şarj | 2 şarj | 1,3 şarj |
Görüldüğü gibi "cebe girsin" diye alınan 5.000 mAh'lik modeller çoğu telefonu bir kez dahi tam dolduramıyor; sadece güne yetiştirir. Laptop şarj etmeyi planlıyorsanız 20.000 mAh altı ciddi bir seçenek değil.
W ile Wh'yi karıştırıyorum, farkı ne?
Bu iki değer bambaşka soruların cevabı:
| Birim | Neyi söyler | Örnek |
|---|---|---|
| Wh (watt-saat) | Depoda ne kadar enerji var — ne kadar süre | 74 Wh powerbank |
| W (watt) | Enerjinin ne hızda aktığı — ne kadar hızlı | 65 W PD çıkışı |
65 W çıkışı olan 10.000 mAh'lik bir model telefonu çok hızlı doldurur ama kısa sürede biter. 18 W çıkışı olan 20.000 mAh'lik bir model yavaş şarj eder ama günlerce dayanır. Laptop şarj edecekseniz sadece Wh değil, çıkış watt değerine de bakmalısınız: 45 W isteyen bir laptop 18 W'lık bir powerbankle ya hiç şarj olmaz ya da açıkken sadece pil erimesini yavaşlatır. Bilgisayarlarda watt değerinin ne anlama geldiğini ayrı ayrı incelemek, burada da işinizi kolaylaştırır.
Neden bazı ürünlerde sadece Wh
İlgili kaynaklar
- mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi
İlgili kaynaklar
- mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi